De 10 Vipassana hindernissen

Op het moment dat de echte vipassana beoefening bereikt wordt tijdens het vierde en vijfde inzichtniveau zal de moeilijkheidsgraad van de hindernissen stijgen. Door de aanwezigheid van constante oplettendheid en helderheid van bewustzijn ontstaan er 10 specifieke hindernissen in vipassana, die fijn van aard zijn, en welke anders als deugd kunnen worden gezien omdat zij een gevolg zijn van een gezuiverde geest. De reeks hindernissen worden Vipassanakilesa (vipassana bezoedelingen) genoemd en worden omschreven als:

  1. Aanwezigheid van sterk en helder licht (Obhasa);
  2. Verkrijgen van inzicht en kennis (Ñana);
  3. Vreugde en geluk (Piti);
  4. Geestelijke rust en vrede (Pasaddhi);
  5. Gezegendheid en blijdschap (Sukha);
  6. Sterk vertrouwen en vastberadenheid (Adhimokha);
  7. Enorm uithoudingsvermogen (Puggaha);
  8. Sterke oplettendheid of achtzaamheid (Sati Upatthana);
  9. Diepe gelijkmoedigheid ten opzichte van alle objecten (Upekkha);
  10. Tevredenheid en betrokkenheid met het bereikte resultaat (Nikanti);

De reden waarom de verschijnselen, die ook kenmerken zijn van een bereikt hoger vipassana kennisniveau, nu ineens als hindernissen worden beschouwd is dat de beoefenaar’s zienswijze in de relatie tussen zijn persoonsgebonden bestaan en de aard van Nama en Rupa nog steeds verkeerd is. De beoefenaar heeft dus ondanks het constant verblijven in het hier-en-nu (paccupandhamma) alleen tijdig het ontstaan en vergaan kunnen opmerken, maar niet direct begrepen wat de ware aard van het object was: de beoefenaar heeft de belangrijkste relatie tussen Nama-Rupa en zijn eigen persoonsgebonden bestaan niet begrepen. Nog steeds ervaart de beoefenaar zijn eigen Rupa als zijn eigen lichaam en Nama als zijn eigen geest.

De doorbraak kan alleen komen wanneer juist begrijpen (sampajañña) bij ieder moment van oplettendheid (satima) ook aanwezig is, dit is de betekenis van juiste oplettendheid (samma-sati). Als dat ook daadwerkelijk gebeurt dan veranderd het hier-en-nu van kwaliteit en doorbreekt het zijn eigen beperkingen in de zienswijze. De yogi ziet ineens de opkomende en wegebbende objecten als op zichzelf staande entiteiten los van zijn eigen “ik” gewaarwording. Rijzen en dalen van de buikwand is niet meer het rijzen en dalen van onze eigen buikwand, maar van verschillende, elkaar opvolgende anonieme verwordingen (sabhava). Op dit punt bereikt de yogi de juiste instelling die nodig is om nibanna te realiseren. Deze wijze van in het hier-en-nu zijn wordt “bij de essentie blijven” genoemd (paccupanarom).

Wanneer de beoefenaar op een niet geforceerde wijze de groei in inzicht kan bewerkstelligen, door te zorgen dat de 5 yogavacara evenwichtig worden ontwikkeld, dan kunnen de 10 vipassana hindernissen overwonnen worden. De panccupanarom wijze van benadering van het hier en nu maakt het mogelijk om gehechtheid en verlangen op een natuurlijke wijze te verwijderen. Verlangen en gehechtheid ontstaan gewoon niet meer, waardoor de essentie van het bestaan zich kan openbaren en de beoefenaar de kans krijgt om nibanna te betreden.

Voor de gevorderde vipassana beoefenaar is het van groot belang om de werking van de 10 vipassana bezoedelingen te begrijpen en alert te zijn op hun komst, omdat identificatie of gehechtheid aan een of meerdere van deze bezoedelingen verdere groei in vipassana sterk kan belemmeren en zeker de behendigheid beperkt voor de yogi om moeiteloos het bovenwereldse te kunnen betreden en verlaten. Kortom, het betreden van het bovenwereldse kan alleen gebeuren op een moment waarbij alle 8 voorwaarden van het Achtvoudige Pad gelijktijdig aanwezig zijn bij de vipassana beoefenaar.

[Naar effecten van beoefening]

Advertenties

Een gedachte over “De 10 Vipassana hindernissen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s